Laatst bijgewerkt op 28/09/2026 – energieprijzen schommelen sterk, dus reken je eigen situatie best na.
Stap 1: Verbruik omrekenen
Stel: je hebt op dit moment een gasverbruik van 20.000 kWh op jaarbasis. Met een warmtepomp kan je dit verbruik (uitgedrukt in kWh of kilowattuur) fors terugdringen door het hogere rendement, met een factor 3.5(1) voor een lucht-water warmtepomp en een factor 5(2) voor een geothermische warmtepomp.
Dan krijgen we volgende rekensom:
| Systeem | Energiebehoefte | Coëfficient | Nodige energie |
| Gasketel | 20.000 kWh | / | 20.000kWh gas |
| Lucht-water warmtepomp | 20.000 kWh | 3.5 (1) | 5.714kWh elektriciteit |
| Geothermische warmtepomp | 20.000 kWh | 5 (2) | 4.000kWh elektriciteit |
De nodige energie in kWh ligt dus een factor 3.5 of 5 keer lager voor een warmtepomp omdat deze een hoger rendement heeft.
Stap 2: De prijsverhouding, de kern van de zaak
Hoe dichter de kWh-prijs van elektriciteit bij die van gas komt te liggen, hoe sneller een warmtepomp terugverdiend wordt. Historisch lag elektriciteit ongeveer 5 keer duurder dan gas per kWh. Die verhouding is de afgelopen jaren kleiner geworden, en schommelt intussen ook sterk mee met internationale energieprijzen en het accijnsbeleid. Een vuistregel:
- Verhouding rond 1:5 (elektriciteit 5x duurder dan gas): een lucht-water warmtepomp (COP 3.5) levert nauwelijks besparing op; een geothermische (COP 5) breekt ongeveer even uit.
- Verhouding rond 1:3 à 1:4: een lucht-water warmtepomp begint een bescheiden besparing op te leveren; geothermie wordt duidelijk voordeliger.
- Verhouding onder 1:3: beide types warmtepompen leveren een merkbare jaarlijkse besparing op.
Om te weten waar je vandaag staat, vergelijk je best de actuele all-in kWh-prijzen van gas en elektriciteit, bijvoorbeeld via een onafhankelijke prijsvergelijker. Reken zeker met een all-in prijs (inclusief netkosten en btw), niet enkel met de energiecomponent.
Ter illustratie: een rekenvoorbeeld
Neem als voorbeeld een prijsverhouding van ongeveer 1:3,7 (elektriciteit €0,37/kWh, gas €0,10/kWh – prijzen zoals ze er op het moment van schrijven ongeveer uitzien). Met dezelfde 20.000 kWh gasverbruik geeft dat:
| Systeem | Nodige energie | Factuur (illustratief) |
| Gasketel | 20.000 kWh gas | +- €2.000 |
| Lucht-water warmtepomp | 5.714 kWh elektriciteit | +- €2.115 |
| Geothermische warmtepomp | 4.000 kWh elektriciteit | +- €1.480 |
Bij deze verhouding is een lucht-water warmtepomp niet goedkoper in gebruik dan een gasketel, de keuze hangt dan af van bijkomende factoren zoals premies, zonnepanelen of een gunstig warmtepomptarief. Een geothermische warmtepomp houdt wel een besparing over van ongeveer €500 à €600 per jaar, wat bij een installatiekost van €22.500 à €30.000 een terugverdientijd van pakweg 35 à 45 jaar geeft.
Vul de huidige gas- en elektriciteitsprijs uit je eigen contract in om te zien waar jij op dit moment uitkomt, de tabel hierboven is enkel een rekenvoorbeeld en geen actuele prijsgarantie.
Zonnepanelen en een digitale meter
Heb je zonnepanelen? Sinds 2025 werkt iedereen in Vlaanderen met een digitale meter: opgewekte stroom die je niet zelf verbruikt, wordt vergoed via een injectietarief in plaats van verrekend met een terugdraaiende teller. Hoeveel je uithaalt, hangt dus vooral af van hoeveel van je eigen zonnestroom je rechtstreeks kan verbruiken:
- Zonder sturing: je verbruikt zonnestroom vooral wanneer ze toevallig samenvalt met je verwarmingsvraag. In de winter is dat weinig, want dan levert je installatie minder op net wanneer je warmtepomp het meest draait.
- Met slimme sturing (bijvoorbeeld je warmtepomp meer laten draaien tijdens zonuren): je verhoogt je zelfverbruik en dus je besparing, al blijft de winterse mismatch een beperkende factor.
- Met een thuisbatterij: je kan een groter deel van je zonnestroom ook buiten de zonuren gebruiken, wat de besparing verder optrekt.
Een concreet besparingspercentage hangt sterk af van je installatiegrootte, verbruiksprofiel en het geldende injectietarief en is dus moeilijk in één vast cijfer te vatten. Reken dit best door met je eigen verbruiksgegevens.
Samenvatting
Of een warmtepomp zich snel terugverdient, hangt vooral af van de prijsverhouding tussen gas en elektriciteit op het moment dat je rekent, van het type warmtepomp (COP), en van hoeveel eigen zonnestroom je kan benutten. Vergelijk de actuele tarieven en vul ze in de rekenmethode hierboven in om te zien waar jouw situatie vandaag staat.
(1) gemiddelde voor een lucht-water warmtepomp voor voorzien van sanitair warm water en verwarming via vloerverwarming
(2) gemiddelde voor een geothermische warmtepomp voor voorzien van sanitair warm water en verwarming via vloerverwarming
